Hikâyemiz
Hızırşah'ın eski köy okulundan dünyaya uzanan bir iplik.
“Bir ipek ipliği için yirmi otuz koza gerekli.
Yirmi otuz koza için aylar süren bir bakım.
Aylar süren bakım için bir bahçe dolusu dut.
Her metre kumaş, sabırın katlanmış hâlidir.”
Özemek İpek Dokuma Atölyesi, Datça'nın Hızırşah mahallesinde, köyün eski ilkokul binasında faaliyet gösteriyor. Köy merkezine 6 km uzaklıktaki bu küçük atölye, "Hızırşah Köyü Geleneksel El Sanatlarını Yaşatma ve Geliştirme Projesi" kapsamında Datça Kaymakamlığı ve İŞKUR'un desteğiyle hayata geçirilmişti.
Bugün atölyenin kalbinde Özlem Görgülü var. 13 yıl önce İŞKUR'un açtığı bir ipek böcekçiliği kursuna katılan kadınlardan biriydi; bugün ilçede ipek üretimine devam eden tek kadın. Birlikte kursa giren arkadaşlarının çoğu bu zanaatı bıraktı.
Özlem, dokuma tezgâhını kızına ve annesine de öğretti. Üç kuşak aynı tezgâhın etrafında buluşuyor — ipek, evin içine dönen bir aile geleneği oldu.
Arkeolog Okan Özalp'a göre Datça'da ipek böcekçiliğinin geçmişi ~2500 yıla uzanıyor. Antik Knidos'tan bu yana dut yetiştiriciliği ve ipek üretimi bu topraklarda bilinen bir sanat.
Bir kozadan kumaşa
- 01
İpek böceği yetiştirme
Evin bahçesindeki dut ağaçlarıyla beslenen ipek böcekleri. Her şey burada başlıyor.
- 02
Koza hasadı
Tek bir ipek ipliği için 25-30 koza. Hiçbir koza ziyan olmuyor; boşlar takıya dönüşüyor.
- 03
Sarma ve büküm
Kozalardan elde edilen ham lif elle sarılır, bükülür.
- 04
Güneşte kurutma
Datça güneşinde, ipeğin parlaklığı için sabırlı bir bekleyiş.
- 05
El tezgâhında dokuma
Eski köy okulundaki ahşap tezgâhlarda saatler süren bir dokuma.
- 06
Sabunla kaynatma
Bitmiş kumaş 6 saat sabunla kaynatılır; ipeğin yumuşacık dokusu böyle ortaya çıkar.
- 07
Bitkisel boyama
Dut yaprağı, palamut, nar kabuğu, cıvıt. Renkler doğanın kendisinden.
Basın & resmi ilgi
Nisan 2026'da Datça İlçe Millî Eğitim Müdürü Bülent Aldal atölyeyi ziyaret etti; ipek böcekçiliğinin Datça'nın kültürel mirası olarak okul müfredatına dahil edilmesi, öğrencilerin saha gezileri ve atölye kursları planlandı. Habertürk, TV48, Muğla Gazetesi, Datça Haber ve birçok ulusal/yerel kaynak atölyenin hikâyesini yazdı.